Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlysy  № 221

2014 jylǵy 21 qarasha,  Almaty qalasy Qazaqstan Respýblıkasynyń bank qyzmetin retteý máseleleri jónindegi keıbir normatıvtik quqyqtyq aktilerine ózgerister engizý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerin jetildirý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Basqarmasy qaýly etedi: 1. Qosa berilip otyrǵan, ózgerister engiziletin Qazaqstan Respýblıkasynyń bank qyzmetin retteý máseleleri jónindegi normatıvtik quqyqtyq aktileriniń tizbesi bekitilsin. 2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi Ulttyq Bank Tóraǵasy Q. KELIMBETOV. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2014 jylǵy 21 qarashadaǵy № 221 qaýlysymen bekitildi О́zgerister engiziletin Qazaqstan Respýblıkasynyń bank qyzmetin retteý máseleleri jónindegi normatıvtik quqyqtyq aktileriniń tizbesi 1. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Ekinshi deńgeıdegi bankter úshin prýdensıaldyq normatıvter esep aıyrysýlarynyń normatıvtik máni men ádistemesi týraly nusqaýlyqty bekitý týraly» 2005 jylǵy 30 qyrkúıektegi № 358 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 3924 tirkelgen) mynadaı ózgeris engizilsin: kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Ekinshi deńgeıdegi bankter úshin prýdensıaldyq normatıvter esep aıyrysýlarynyń normatıvtik máni men ádistemesi týraly nusqaýlyqta: 53-9-tarmaqtyń úshinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Osy koeffısıentti esepteý maqsattary úshin tutynýshylyq portfel retinde jyljymaıtyn múlik, turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly sharttar, jyljymaıtyn múlikti satyp alý máni bolyp tabylatyn ózge de sharttar boıynsha talap etý quqyqtary kepilimen qamtamasyz etilgen qaryzdardy, qamtamasyz etilýi avtokólik bolyp tabylatyn qaryzdardy, banktik salym shartyna nemese aqsha kepili shartyna sáıkes ornalastyrylǵan jáne beriletin qaryz somasyn tolyǵymen óteıtin aqsha qamtamasyz etýi bolyp tabylatyn qaryzdardy, bilim berýdi kredıtteý júıesi sheńberinde beriletin qaryzdardy, turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy júıesiniń sheńberinde beriletin qaryzdardy qospaǵanda, jeke tulǵalarǵa kásipkerlik qyzmetti júzege asyrýmen baılanysty emes taýarlardy, jumystardy jáne qyzmetterdi satyp alýǵa berilgen qaryzdar túsiniledi.». 2. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Islam bankterine arnalǵan prýdensıaldyq normatıvter, olardyń normatıvtik mánderi jáne esepteý ádistemesi týraly nusqaýlyqty bekitý týraly» 2009 jylǵy 27 naýryzdaǵy № 66 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5670 tirkelgen) mynadaı ózgeris engizilsin: kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Islam bankterine arnalǵan prýdensıaldyq normatıvter, olardyń normatıvtik mánderi jáne esepteý ádistemesi týraly nusqaýlyqta: 58-tarmaqtyń úshinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Osy koeffısıentti esepteý maqsattary úshin tutynýshylyq portfel retinde jyljymaıtyn múlik, turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly sharttar, jyljymaıtyn múlikti satyp alý máni bolyp tabylatyn ózge de sharttar boıynsha talap etý quqyqtary kepilimen qamtamasyz etilgen qaryzdardy, qamtamasyz etilýi avtokólik bolyp tabylatyn qaryzdardy, banktik salym shartyna nemese aqsha kepili shartyna sáıkes ornalastyrylǵan jáne beriletin qaryz somasyn tolyǵymen óteıtin aqsha qamtamasyz etýi bolatyn qaryzdardy, bilim berýdi kredıtteý júıesi sheńberinde beriletin qaryzdardy, turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy júıesiniń sheńberinde beriletin qaryzdardy qospaǵanda, jeke tulǵalarǵa kásipkerlik qyzmetti júzege asyrýmen baılanysty emes taýarlardy, jumystardy jáne qyzmetterdi satyp alýǵa berilgen qaryzdar túsiniledi.». 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qarjy uıymdarynyń bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin jáne basqa da operasııalardy júrgizýine shekteýler engizý týraly» 2013 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy № 292 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 9125 tirkelgen, 2014 jylǵy 11 aqpanda Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde, 2014 jylǵy 6 naýryzda «Egemen Qazaqstan» gazetinde № 45 (28269) jarııalanǵan) mynadaı ózgerister engizilsin: 2-tarmaqtyń besinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Osy tarmaqtyń birinshi bóliginiń talaptary jyljymaıtyn múlik, turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly sharttar, jyljymaıtyn múlikti satyp alý máni bolyp tabylatyn ózge de sharttar boıynsha talap etý quqyqtary kepilimen qamtamasyz etilgen qaryzdardy, qamtamasyz etilýi avtokólik bolyp tabylatyn qaryzdardy, qamtamasyz etilýi banktik salym shartyna nemese aqsha kepili shartyna sáıkes bankte ornalastyrylǵan, beriletin qaryzdyń somasyn tolyq óteıtin aqsha bolyp tabylatyn qaryzdardy, bilim berýdi kredıtteý júıesi sheńberinde beriletin qaryzdardy jáne turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy júıesiniń sheńberinde beriletin qaryzdardy qospaǵanda, kásipkerlik qyzmetti júzege asyrýmen baılanysty emes taýarlardy, jumystardy jáne kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýǵa qaryz alýshylarǵa berilgen qaryzdarǵa qoldanylady. 3, 4 jáne 5-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn: «3. Qaryz alýshynyń boryshtyq júktemesiniń koeffısıenti qaryz alýshynyń barlyq ótelmegen qaryzdary boıynsha merzimi ótken tólemder somasyn qosa alǵanda, barlyq ótelmegen qaryzdary boıynsha aı saıynǵy tólem men osy qaýlynyń 2-tarmaǵynyń birinshi bóliginde kózdelgen jaǵdaılarda týyndaıtyn qaryz alýshynyń jańa bereshegi boıynsha aı saıynǵy ortasha tólem somasynyń qaryz alýshynyń sońǵy alty aıdaǵy ortasha aı saıynǵy kirisine qatynasy retinde bylaısha esepteledi: mundaǵy: BJK – boryshtyq júkteme koeffısıenti; О́QTi – qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzy (ótelmegen qaryzdary) boıynsha osy qaýlynyń 4-tarmaǵyna sáıkes esepteletin aı saıynǵy tólem; MTi – qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzy (ótelmegen qaryzdary) boıynsha merzimi ótken tólemder somasy; BT – qaryz alýshynyń jańa bereshegi boıynsha osy qaýlynyń 5-tarmaǵyna sáıkes esepteletin aı saıynǵy ortasha tólem; n – qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzdarynyń sany; T – qaryz alýshynyń osy qaýlynyń 7-tarmaǵyna sáıkes esepteletin aı saıynǵy ortasha tabysy.»; 4. Qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzy (ótelmegen qaryzdary) boıynsha aı saıynǵy tólem ótelmegen qaryz (ótelmegen qaryzdar) boıynsha aılyq kórsetkish boıynsha keltirilgen kezeńdik tólemge (ótelmegen qaryzdar boıynsha aılyq kórsetkish boıynsha keltirilgen kezeńdik tólemder somasyna) teń qabyldanady. О́telmegen qaryz boıynsha aılyq kórsetkish boıynsha keltirilgen kezeńdik tólem qaryzdy óteý kestesine sáıkes kezeńdik tólem mólsheriniń jyldyq kórsetýdegi ótelmegen qaryz boıynsha kezeńdik tólemder sanynyń oń ekige qatynasynyń kóbeıtindisi retinde esepteledi: KTaı=KTkeste*KTSjyl/12 mundaǵy: KTaı – aılyq kórsetkishke keltirilgen kezeńdik tólem; KTkeste –qaryzdy óteý kestesine sáıkes ótelmegen qaryz boıynsha kezeńdik tólem; KTSjyl – jyldyq kórsetýdegi ótelmegen qaryz boıynsha kezeńdik tólemder sany. Jyldyq kórsetýdegi ótelmegen qaryz boıynsha kezeńdik tólemder sany úsh júz alpystyń qaryz boıynsha tólemderdi óteý kestesine sáıkes júzege asyrý kezeńdiligin sıpattaıtyn kúnder sanyna qatynasy retinde esepteledi. Osy tarmaqtyń úshinshi bóligin esepteý maqsaty úshin bir aıdaǵy kún sany otyzǵa teń bolyp qabyldanady. Qaryzdy óteý kestesine sáıkes kezeńdik tólem jáne (nemese) tólemderdi júzege asyrýdyń kúnmen berilgen kezeńdiligi týraly derekter bolmaǵan kezde ótelmegen qaryz boıynsha aı saıynǵy tólem qaryz boıynsha negizgi borysh pen syıaqy boıynsha qaldyq somasynyń osy qaryzdyń aımen berilgen qalǵan merzimine qatynasy retinde esepteledi. О́telmegen qaryz (ótelmegen qaryzdar) boıynsha aı saıynǵy tólemge kredıt lımıtiniń paıdalanylmaǵan bóligin óteý boıynsha aı saıynǵy tólem mólsheriniń baǵasy, kredıttik karta, sondaı-aq talaptarynda kredıttik lımıt sheńberinde qaryz alýshyǵa kredıt berý kózdeletin tólem kartasy boıynsha aı saıynǵy tólem kiredi. Kredıttik lımıttiń paıdalanylmaǵan bóligin óteý boıynsha aı saıynǵy tólem mólsheriniń baǵasy kredıttik lımıttiń paıdalanylmaǵan bóligi mólsheriniń shartta aıqyndalǵan, aımen kórsetilgen osy lımıttiń qalǵan merzimine qatynasy retinde esepteledi. Banktiń ashyq kredıttik jeli sheńberinde qaryz alýshyǵa qaryz berý jónindegi shartty mindettemesiniń somasy kredıttik lımıttiń paıdalanylmaǵan bóligi dep túsiniledi. Kredıttik karta, sondaı-aq talaptarynda kredıttik lımıt sheńberinde qaryz alýshyǵa kredıt berý kózdeletin tólem kartasy boıynsha aı saıynǵy tólem kredıttik karta, sondaı-aq talaptarynda kredıttik lımıt sheńberinde qaryz alýshyǵa kredıt berý kózdeletin tólem kartasy boıynsha kredıttik lımıttiń tıisinshe on paıyzǵa kóbeıtindisi retinde esepteledi. Qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzy boıynsha merzimi ótken tólemder somasyna merzimi ótken negizgi borysh, merzimi ótken syıaqy somasy jáne banktiń, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymnyń, mıkroqarjy uıymynyń, sondaı-aq tizbesi «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kredıttik bıýrolar jáne kredıttik tarıhty qalyptastyrý týraly» 2004 jylǵy 6 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 18-babynda belgilengen ózge de aqparat jetkizýshilerdiń (budan ári – aqparat jetkizýshiler) balansynan tys esepten shyǵarylǵan bereshek somasy kiredi. Qaryz alýshyǵa buryn jasalǵan banktik qaryz shartyn (qaryz sharttaryn) qaıta qarjylandyrý maqsatynda qaryz berýdi júzege asyrǵan jaǵdaıda, ótelmegen qaryz boıynsha qaıta qarjylandyrýǵa jatatyn bereshek somasy aı saıynǵy tólemniń esebinde jáne ótelmegen qaryz boıynsha merzimi ótken tólemderdiń somasynda esepke alynbaıdy. Ashyq kredıttik jeliniń jáne (nemese) buryn jasalǵan banktik qaryz shartyn (sharttaryn) qaıta qurylymdaý maqsatynda júzege asyrylatyn qaryz alýshynyń qaryzy talaptarynyń osy qaryz boıynsha qaryzdy óteý kestesine sáıkes kezeńdik tólemderdiń mólsherin ulǵaıtýǵa aparatyn jáne ashyq kredıttik jeliniń kredıttik lımıtin jáne (nemese) qaryz mólsherin ulǵaıtýdy kózdemeıtin ózgerýi jaǵdaıynda qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzdary boıynsha merzimi ótken tólemderiniń somasy nólge teń bolyp qabyldanady. Qaryzdy óteý kestesine sáıkes kezeńdik tólem, negizgi borysh qaldyǵy, ótelmegen qaryzdar boıynsha syıaqy qaldyǵy, kredıttik lımıt, kredıttik lımıttiń paıdalanylmaǵan bóligi, qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzdary boıynsha merzimi ótken tólem somalary týraly aqparatty bank kredıttik bıýrodan suratyp alady. Kezeńdik tólemderdiń, negizgi borysh qaldyǵynyń, ótelmegen qaryzdar boıynsha syıaqy qaldyǵynyń, kredıttik karta, sondaı-aq talaptarynda kredıttik lımıt sheńberinde qaryz alýshyǵa kredıt berý kózdeletin tólem kartasy boıynsha aı saıynǵy tólemniń, kredıttik lımıttiń paıdalanylmaǵan bóligin óteý boıynsha aı saıynǵy tólemniń mólsherin baǵalaýdyń jáne qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzdary boıynsha merzimi ótken tólemder somalarynyń esebine barlyq aqparat jetkizýshiler kredıttik bıýroǵa usynatyn málimetter kiredi. Qaryz alýshynyń ótelmegen qaryzdaryna osy qaýlynyń 2-tarmaǵynyń besinshi bóliginde kórsetilgen qaryzdar, sondaı-aq turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly sharttar, jyljymaıtyn múlikti satyp alý máni bolyp tabylatyn ózge de sharttar boıynsha talap etý quqyqtary kepilimen qamtamasyz etilgen qaryzdardy, qamtamasyz etilýi avtokólik bolyp tabylatyn qaryzdardy, banktik salym shartyna nemese aqsha kepili shartyna sáıkes ornalastyrylǵan jáne beriletin qaryz somasyn tolyǵymen óteıtin aqsha qamtamasyz etýi bolyp tabylatyn qaryzdardy, bilim berýdi kredıtteý júıesi sheńberinde beriletin qaryzdardy, turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy júıesiniń sheńberinde beriletin qaryzdardy qospaǵanda, jeke tulǵalarǵa kásipkerlik qyzmetti júzege asyrýmen baılanysty emes taýarlardy, jumystardy jáne qyzmetterdi satyp alýǵa berilgen qaryzdar kiredi. 5. Qaryz alýshynyń jańa bereshegi boıynsha aı saıynǵy ortasha tólemi óteý kestesine sáıkes eseptelgen, negizgi borysh boıynsha tólemder men syıaqy somasynyń, sondaı-aq Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 7663 tirkelgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2012 jylǵy 26 naýryzdaǵy № 137 qaýlysymen bekitilgen Qaryzdar men salymdar boıynsha shynaıy, jyldyq, tıimdi, salystyrmaly esepteýdegi syıaqy mólsherlemelerin (naqty qunyn) esepteý qaǵıdalarynyń 8-tarmaǵynda belgilengen, qaryz alýshynyń banktik qaryz shartyn jasaýymen jáne oryndaýymen baılanysty ózge de tólemder somasynyń osy qaryzdyń aılarmen kórsetilgen merzimine qatynasy retinde esepteledi. Qaryz alýshynyń kredıttik jeli, kredıttik karta, sondaı-aq talaptarynda kredıttik lımıt sheńberinde qaryz alýshyǵa kredıt berý kózdeletin tólem kartasy boıynsha mindetteme bolyp tabylatyn jańa bereshegi boıynsha aı saıynǵy ortasha tólemdi esepteý osy qaýlynyń 4-tarmaǵynyń jetinshi, segizinshi jáne toǵyzynshy bólikterine sáıkes júrgiziledi.»; 6-tarmaq alynyp tastalsyn.